Nặng Lòng Lắm Những Chữ "xa" Trong "dạ Cổ Hoài Lang": Xa Lòng, Xa Nhà, Xa Cả Ngày Xưa

“Dạ Cổ Hoài Lang” để lại cho fan hâm mộ rất vô số dư vị & xúc cảm. Song đặc biệt nhất chắc hẳn là sự xa xôi giữa những thân phận nơi đất khách quê ai.

Tôi đã tự hỏi mình khi nhìn thấy vô số ai lau nước mắt sau khi xem Dạ Cổ Hoài Lang, rằng vấn đề gì đã kéo xúc cảm gia tộc lại gần với câu chuyện như vậy? Có thể, chính là những gần cách, những chữ “xa” khiến lòng mình gần lại.

“Đi để trở đi”. Đúng! Xem Dạ Cổ Hoài Lang dù phim hay kịch, ai ta đều có cảm giác muốn trở đi với những thứ mình đã xa cách bấy lâu. Xa tấm lòng, xa quê nhà, xa cả những ngày xưa cũ. Những nỗi nhớ cồn cào, sự hoài vọng da diết, dẫu vậy là uất ức trong câu chuyện của gia tộc đều mô tả về chữ “xa”.

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 1.

Mỗi chúng ta, hẳn ai cũng có một ai quen đang tồn tại hay định cư ở ngoại quốc, tôi cũng cũng vậy. Tôi từng bảo với mấy đứa bạn trong nhóm rằng “Con T. nó qua bển riết nhìn khác quá, chắc được thì nó ở bển làm luôn, sức mấy đi đây làm chi nữa!?”.

Để rồi dù muốn dù không, cái gần cách giữa chúng tôi với nhỏ bạn thân ngày nào dần đồ sộ hơn, có thể còn đồ sộ hơn tuyến đường địa lý từ đây sang Mỹ nữa. Khi nó đi nước nghỉ hè, vài cái hẹn hò với nhau cũng trở nên nguy nan vì sự xa kỳ quái chẳng biết đã bám rễ trong lòng tự chập nào. Song tôi, chúng tôi, hoặc những ai tương tự chắc chẳng bao giờ mảy may nghĩ rằng cái sự xa mặt cách lòng đó tới từ cả hai phía, chẳng mảy may nghĩ tới những cảm giác mà ai xa xứ, như của bạn mình, phải nếm trải là như thế nào.

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 2.

Dạ Cổ Hoài Lang hồi ban đầu với Thành Lộc & Việt Anh

Cho tới khi tôi lẳng lặng chảy nước mắt ở sân khấu 5B khi xem vở kịch Dạ Cổ Hoài Lang cách đây vài năm. Tự dưng tôi thấy nhớ & có lỗi với nhỏ bạn thân của mình. Rồi tự hỏi những tháng ngày nó nai lưng vừa học vừa làm trên đất khách mà không có phụ mẫu ai thân cận bàng khắc nghiệt ra sao. Nếu nó không tự thương mình, thì còn ai thương nó ở cái xứ sở xa kỳ quái cách quê hương tới nửa vòng Trái Đất khi này?

Cứ nghĩ tới đó là tôi lại thấy cay cay trong lồng ngực mà chẳng biết cách nào xua đi suốt đoạn đường đi nhà. Rồi tôi lại nhớ ông Tư Lành trong vở kịch, nhớ những câu nói chua chát mà chẳng còn rõ lắm từng câu chữ vì xúc cảm đã làm nó nhập nhòe mất rồi. Khốn khổ lắm chứ khi phải nếm trải tuổi xế chiều ở một nơi rét lẽo như “viện dưỡng lão”. Đau lòng lắm chứ khi mỗi ngày mở mắt ra không nhìn thấy đồng lúa, con trâu mà gợi ý thấy ai ta hối hả lướt qua nhau giữa mùa đông đầy tuyết.

Bảo rằng bay qua đoàn tụ với con với cháu song vô số khi vẫn thèm muốn cái cảm giác ngồi nhìn mây trời sà xuống ruộng, nghe tiếng gá gáy đều như đánh nhịp mỗi mặt trời mọc, lâu lâu làm vài chén tiết canh với ông bạn già. Bạn già giờ vẫn ở cạnh mình đây, nương tựa vào nhau như tri kỉ song tiết canh thì đào đâu ra khi này? Ai chẳng biết cái món đó có bổ béo gì, song nó có mùi của quê nhà, nhớ kiềm không đặng. Song không đặng thì cũng đâu có mà ăn, thế là lại thèm.

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 3.

Qua đây rồi mới biết có bất giác thèm một câu vọng cổ, một xị rượu đế, vài trái xoài chua cũng biết kiếm đâu mang đi? Thôi thì hai ông già đành hát cho nhau nghe, như hai đứa trẻ chẳng muốn đồ sộ thêm nữa giữa cuộc đời thấm mệt: “Từ là từ phu tướng, bảo kiếm sắc phong lên đàng. Vào ra luống trông tin chàng, năm canh mơ màng…”

Tôi thấy tội & thương ông Tư, ông Năm. Rồi thương luôn nhỏ bạn của mình vẫn chưa đi nước. Không biết nó có thèm một đĩa cơm tấm thiêu đốt hổi trong quán ven đường nghi ngút khói mà gợi ý ở Sài Gòn ni mới có hay không? Hoàn toàn là nhớ rồi.

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 4.

Suốt cả vở kịch hay bộ phim, tôi chưa từng giận cô cháu gái lấy một lần dù cô khiến ông nội cô đau lòng hết lần ni tới lần khác. Song trách làm sao được khi mà hai ai gần như thuộc đi hai thế giới không giống nhau dù chảy chung dòng máu.

Cô đồ sộ lên ở Mỹ, được học tập & sinh hoạt giữa những con ai tôn trọng sự riêng tư, thì làm sao không giận khi ông nội lại lén đọc nhật kí của ba mình?! Làm sao không ngơ ngác khi ông nội cứ nói đi những từ ngữ xa kỳ quái như “quê hương” hay “đám giỗ”? Quê hương của cô chính là ở Mỹ, chứ không phải đồng lúa ngay cánh cò bay hay chùm khế ngọt mà ai ta vẫn hát. Nó xa vời như cách ai Việt mình vất vả tưởng tượng tàu điện ngầm nó vận hành như thế nào vậy đó.

Cho nên tôi cảm thu được được, ông Tư có khốn khổ tới mấy, giận tới mấy cũng là giận cho vận mệnh, cho cái gọi là văn hóa, tình huống chứ nào giận được cô cháu mình. Ở ngay cận bàng đó, là ruột rà máu mủ đó, gọi ông xưng cháu đó song xa kỳ quái biết bao nhiêu. Chữ “xa” ni dẫu vậy còn xa hơn cái nỗi nhớ quê nhà đau đáu kia nữa. Tôi thu được ra vấn đề ni trong những lần nhỏ bạn đi nước mà bọn tôi cứ ậm ừ, gặp nhau đôi ba lần cho có. Xa tấm lòng, khốn khổ lắm bạn ơi!

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 5.

Gần đây xem lại Dạ Cổ Hoài Lang, song là trên truyền hình rộng, tôi vẫn nguyên những xúc cảm cũ. Rồi bao nhiêu chuyện lại gọi đi, bao nhiêu nước mắt lại rấm rứt chảy ra len lén trong rạp, giữa những tiếng thút thít xoay quanh. Nếu thuở đó tôi bàng hoàng, rồi thẫn thờ khi ông Tư Lành giã biệt cõi đời trên vai ông Năm Triều ở sân khấu 5B thì khi này ngồi trước đây màn hình đáng kể của rạp chiếu, tôi thấy chua xót vô số hơn. Bởi vì cái đau điếng ấy qua rồi, tôi đã tổ chức tâm lý để đón thu được cái kết đó nên không thấy dữ dội như thuở đó nữa. Bù lại là cái dư âm dai dẳng vang lên trong tiếng đàn thê lương của bài hát Dạ Cổ Hoài Lang.

Thương cho một kiếp ai lụi tàn giữa ban đêm tuyết rét, xa quê, xa nhà, xa con xa cháu. Song chắc là ông Tư vẫn thoải mái, vì ông đã sụp đổ cận bàng ai tri kỉ, bên ông bạn già hiểu mình nhất ở đất khách quê ai. Thương cho ông Năm, ai ở lại có bao giờ thoải mái được. Tới cả Tư Lành cũng đi rồi thì tới phiên Năm Triều muốn nghe câu vọng cổ chập ra đi biết còn ai hát nữa?

Ông bạn già đi trước đây, ngọn lửa trong lòng cũng có vẻ là đóng ngúm, mang theo tất thảy những ngày xưa đi với miền hồi ức, cùng ai con gái mình thương song phải nhường. Cái tình của gia tộc khiến tôi thấy nặng lòng. Từ chỗ tình địch lại trở nên nương tựa, âu cũng vì xa xứ. Từ chỗ cứ gặp là cãi nhau lại trở nên trạm dừng cho một ai bước xuống chuyến tàu cuộc đời, dù chữ S mà ông Tư muốn thấy vẫn còn chưa hiện lên ở đằng xa.

Nặng lòng lắm những chữ xa trong Dạ Cổ Hoài Lang: Xa lòng, xa nhà, xa cả ngày xưa - Ảnh 6.

& tôi lại thấy sợ hãi. Khiếp sợ một ngày nào đó tôi cũng không nhớ luôn những hồi ức tôi & nhỏ bạn đã từng có với nhau. Khiếp sợ cái tương lai mà chúng tôi trở nên xa kỳ quái gợi ý vì xa mặt cách lòng rồi không còn bận tâm đi nhau nữa.

Tôi nể nghệ sỹ Thanh Hoàng vì đã viết ra câu chuyện đơn giản song nặng trịch tâm tư ni, để những ai trẻ như tôi bất giác thấy mình đã già đi tự hồi nào trong cuộc tồn tại hối hả. Những mối quan hệ khó tiếp tục tới thế nào giữa vạn vấn đề nghi kị. Những gần cách đã trở nên xa như thế nào giữa chập mình không lo lắng.

Thôi, có lỡ đi xa rồi thì hãy đi gần lại, được chút nào hay chút đó, miễn vẫn còn nhớ nhau là đã thoải mái rồi.


Từ Khóa : , , , ,

Bình luận